Shenyang Machine Tool Co., Ltd. (doanh nghiệp TNHH máy công cụ Thẩm Dương) phá sản

tháng 12 năm 2012 đài truyền hình trung ương CCTV trao tặng danh hiệu "nhân vật kinh tế năm" cho chủ tịch Guan Xiyou (Quản Tích Hữu) tập đoàn máy công cụ Thẩm Dương giá trị vốn hoá 2.8 tỷ USD

Mộc Đăng
theo ranh giới hành chính, Thẩm Dương dân số 9 triệu, thủ phủ tỉnh Liêu Ninh, gần những thành phố vệ tinh An Sơn và Phủ Thuận (Fushun)
năm 1919 thực dân Nhật Bản đổi tên đường Trung Sơn thành phố Thẩm Dương (năm 1912 vạch tuyến được gọi là đại lộ Chiêu Đức, năm 1946 Trung Quốc đổi tên tưởng niệm Tôn Trung Sơn) là phố Naniwa - một trong những đại lộ trung tâm cố đô Mộc Đăng (Mukden)
năm 1922 Độc bắc vương Trương Tác Lâm (Zhang Zuolin) cha Trương Học Lương (Zhang Xueliang) nâng cấp xưởng súng nhà Thanh lên thành xưởng binh khí Mộc Đăng (Mukden Arsenal) đặt nền móng những khu công nghiệp nặng Thẩm Dương

Trí sĩ Cật Đáp sắt
năm 1935 Mitsubishi mở cửa hàng sửa chữa ở Thẩm Dương (năm 1932 được đổi tên Phụng Thiên)
năm 1945 Nhật Bản rút chạy, cửa hiệu Mitsubishi bị quốc hữu hoá, được Liên Xô tài trợ, cải tạo thành "nhà máy máy công cụ Thẩm Dương số 1" (Shenyang no.1 machine tool works)
năm 1949 các nhà máy Trung Quốc chỉ sản xuất 16 loại công cụ, tổng sản lượng 1582 đơn vị
năm 1957 Trung Quốc sản xuất 28000 công cụ, đáp ứng 3/4 nhu cầu nội địa
năm 1953 nhà máy Thẩm Dương 1 trình làng máy tiện C620 dựa trên mẫu máy tiện ren (screw-cutting lathe) 1A62 nổi tiếng Liên Xô
năm 1962 hình ảnh một nữ công nhân vận hành C620 được in trên tờ tiền 2 nhân dân tệ, được người dân Trung Quốc thời đó gọi là "tờ 2 tệ thợ tiện"
thập niên 1960 phát triển máy công cụ CA6140 đáng tin cậy và dễ dùng, Thẩm Dương 1 và 17 doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc nữa được ca ngợi là "Thập bát La Hán" sản xuất máy công cụ, trong kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1953-1957)

Máy điều khiển số CNC
thập niên 1970 các Viện nghiên cứu Trung Quốc phát triển một số nguyên mẫu CNC (computerized numerical control) nhưng chưa đủ đưa vào sản xuất công nghiệp; sau đó, những tổ chức nhà nước này được tư nhân hoá, mất nguồn lực R&D và bị "chảy máu chất xám" nhất là sau Đại Cách mạng Văn hoá Vô sản (1966-1976)
cuối thập niên 1970 sản phẩm ở những nhà máy công cụ hàng đầu Trung Quốc chịu những "tỷ lệ phế phẩm" đâu đó 20-30%
năm 1980 viện nghiên cứu máy công cụ Bắc Kinh ký hợp đồng xin cấp phép với Fanuc - một trong 2 hãng mô-đun điều khiển số (Numerical Control controller) bên cạnh Siemens (Đức)
thập niên 1980 Trung Quốc ký 80 quan hệ đối tác với các thực thể Nhật Bản, Đức và Hoa Kỳ... xin cấp phép 180 công nghệ, nhờ hợp tác và mua sắm máy mẫu ("chủ nghĩa đem về" Bringism)

Nhà máy hữu nghị Trung-Tiệp
cuối thập niên 1990 Thẩm Dương 1 sáp nhập một số nhà máy nữa, trong đó có China-Czechoslovakia Friendship Plant (cũng là một cửa hiệu sửa chữa Mitsubishi đã được quốc hữu hoá) sản xuất máy khoan (drill) và máy bào/khoét lỗ (jig borer), thành Shenyang Machine Tool Company
2 đối tác sát nhập khác là Liaoning Precision Instrument Plant và Shenyang no.3 Machine Tool Plant
toàn bộ thiết bị những nhà máy này ở Thẩm Dương, một nửa đã 20 năm tuổi
năm 1994 Trung Quốc gỡ bỏ hạn chế nhập khẩu mô-đun CNC và máy công cụ, giảm thuế quan xuống còn lần lượt 5% và 9.7% khiến giá trị nhập khẩu tăng đến 2 tỷ USD, lập tức đưa Trung Quốc trở thành nhà nhập khẩu máy công cụ lớn nhì thế giới

Quản Tích Hữu
năm 1964 Quản Tích Hữu sinh ra trong gia đình hậu duệ người Mãn Châu ở tỉnh Liêu Ninh
Quản tốt nghiệp trường đại học Đồng Tế (Tongji) Thượng Hải lấy bằng cử nhân kỹ sư cơ khí
năm 1988 Quản về Thẩm Dương theo ý cha mẹ, và vào làm ở xưởng hữu nghị Trung-Tiệp phân nhánh máy tiện
mang tính hài hước thường thấy ở người Đông Bắc, dám chỉ ra những thiết kế kém của những bậc trưởng bối, Quản sớm được thăng chức quản lý xưởng phát triển máy CNC
năm 1994 làn sóng nhập khẩu tràn vào Trung Quốc, Quản chuyển hướng sang việc sửa chữa, mang lại thu nhập tốt hơn
năm 1996, 22 tài khoản ngân hàng của nhà máy hữu nghị Trung-Tiệp chỉ có 5000 nhân dân tệ, nợ lương công nhân đã nửa năm, hàng chục nhân viên tốt-nghiệp-đại-học đã bỏ việc
năm 1997 Quản trở thành giám đốc nhà máy hữu nghị Trung-Tiệp với mức lương chính thức 72 USD/tháng
Quản sa thải giám đốc kém, trả lương thưởng theo hiệu quả công việc, tuyển dụng công nhân trẻ và nhiều tham vọng
từ năm 1993 đến 2002 Shenyang Machine Tool Company nâng cấp thiết bị và cắt giảm từ 27000 công nhân xuống còn 11000 công nhân
năm 1995 Shenyang Machine Tool Company nhận 175 triệu USD vay tiền World Bank và 70 triệu USD vay tiền China Development Bank
Shenyang Machine Tool Company tách đôi: một doanh nghiệp giữ tên cũ Shenyang Machine Tool Company (SMTC) sở hữu những tài sản tốt nhất và năm 1996 lên sàn chứng khoán Thượng Hải rồi trở thành công ty con của Shenyang Machine Tool Group (SYMG) một tập đoàn nhà nước

Tàu đệm từ Thượng Hải
năm 2001 SYMG cung cấp CNC và máy bào/khoét lỗ, sản xuất 2551 dầm dẫn hướng
theo kênh Tân Hoa Xã, mới đầu, dự án tàu đệm từ Thượng Hải liên lạc các doanh nghiệp Đức và nhận báo giá "thời gian hoàn thành" 2 năm với thêm thời gian lắp đặt 6 tháng; cho nên, dự án đã tổ chức đấu thầu
Quản Tích Hữu trực tiếp quản lý việc tranh thầu, làm việc ngày đêm, xuất bản 32 trang hồ sơ dự thầu
sau 3 vòng tranh thầu, SYMG trúng thầu; sau đó, công nhân nhà máy hữu nghị Trung-Tiệp làm việc 13 giờ/ngày dưới nắng nóng 38 độ C để xuất xưởng 8 máy trong vòng 6-8 tháng
năm 2002 SYMG đạt doanh thu 150 triệu USD (1.3 tỷ nhân dân tệ) xếp hạng 36 thế giới

Schiess GmbH
năm 2004 SYMG chi 9.5 triệu USD mua đứt Schiess (chiểu theo Bringism - chủ nghĩa đem về)
năm 1866 kỹ sư Ernst Schiess người Đức sáng lập Schiess GmbH sản xuất động cơ hơi nước và đường ống
năm 1869 Schiess GmbH bắt đầu sản xuất máy công cụ
năm 1901 Schiess GmbH trình làng máy tiện trục khuỷu (crankshaft lathe) lớn nhất thế giới
năm 1945 phe Đồng Minh cấm Schiess GmbH tiếp tục sản xuất máy công cụ, lệnh cấm đã được gỡ năm 1952
thập niên 1960 Schiess GmbH gặp khó khăn trong việc định giá sản phẩm hãng bán ra, với một danh mục sản phẩm "lẻ tẻ" (scattershot) trải dài từ những cần trục có sức nâng 1800 tấn, cho đến những cơ cấu nâng hạ (Pa-lăng), thậm chí cả những hệ thống rửa xe
thập niên 1970 và 1980 khủng hoảng dầu mỏ, xu hướng tăng lương, Schiess GmbH được chia tách ra nhiều phần để được bán lại cho nhiều tập đoàn trên thế giới
tháng 8 năm 2004 Schiess GmbH tuyên bố phá sản
năm 2008 giám đốc René Nitsche trả lời tạp chí thương mại MM MaschinenMarkt: "thực ra, chúng tôi thiếu sức sáng tạo để dự đoán công ty sẽ hướng về đâu, mà trong khủng hoảng kinh tế thì chỉ có hướng đến phá sản. Khi ấy, chúng tôi đơn giản đã thiếu tầm nhìn"
ngày 16 tháng 11 năm 2004 tờ ChinaDaily phỏng vấn Phó chủ tịch Cảnh Hồng Thần (Geng Hongchen) trả lời: "hời quá xá. Chúng tôi mua được cả tài sản thực lẫn tên thương hiệu... Chúng tôi có thể tận dụng 'con đường tắt' này để bắt đầu việc thiết kế và sản xuất những sản phẩm cao-cấp riêng"
để thắng thầu, SYMG đã hứa với chính phủ Đức và Công Đoàn sẽ duy trì việc làm và cơ sở sản xuất địa phương (Đức) chứ không được cứ thế bán thanh lý
SYMG đã thực sự nỗ lực vực dậy công ty con Đức: đầu tư 30 triệu euro nâng cấp thiết bị và cơ sở Schiess, tuyển lại và mở rộng nhân lực
năm 2004 Schiess có 64 nhân viên, năm 2008 đã có 369 nhân viên
khắc phục vấn đề chi phí Schiess từ lâu đã vướng, SYMG chuyển việc sản xuất một số bộ phận, được coi là "không phải lõi" (non-core) đến Trung Quốc, qua đó đã giảm thời gian nhận hàng (delivery time) công cụ Schiess từ 18 xuống còn 6 tháng
danh mục sản phẩm 2 bên đã bổ sung lẫn nhau (complementary) với SYMG chào bán công cụ vừa và nhỏ, trong khi Schiess sản xuất công cụ siêu-to-khổng-lồ
năm 2007 tận dụng mạng lưới bán hàng Schiess, SYMG đạt 150 triệu USD doanh thu
năm 2008 doanh thu Schiess tăng 4 lần, đạt 50 triệu euro
SYMG định vị Schiess làm một trung tâm R&D châu Âu sẽ phát triển và gửi thiết kế về Trung Quốc sản xuất

Nut
SYMG phụ thuộc việc nhập khẩu mô-đun bộ điều khiển CNC từ Fanuc (Nhật Bản) và Siemens (Đức)
năm 2006 Quốc vụ viện Trung Quốc liệt những công cụ máy NC (Numerical Control) là 1 trong 16 dự án khoa học công nghệ, sánh ngang tàu vũ trụ
theo đó Trung Quốc hoàn thuế (tax rebate) những cải tiến nội địa (indigenous innovation)
năm 2006 sau đó, trùm truyền thông Lý Trường Xuân, cựu thợ máy xưởng thiết bị đóng cắt Thẩm Dương (switchgear), đã viếng thăm nhà máy SYMG
tháng 3 năm 2020 nhà xuất bản Đại học Nhân dân (China Renmin University Press) xuất bản sách New Fire của giáo sư Lộ Phong (Lu Feng) ngành Chính sách Công trường đại học Bắc Kinh
trích sách New Fire, theo lời kể của Quản Tích Hữu, Lý Trường Xuân chỉ trích SYMG: "khi tôi còn làm ở Thẩm Dương thị Cơ giới Công nghiệp Cục, chúng ta đang làm 'những khối sắt vụn vô tri'. Các anh vẫn đang làm cũng những thứ ấy. Đây không phải là tương lai. Không có triển vọng gì với thứ này"
rồi Lý Trường Xuân nói thẳng với Quản Tích Hữu rằng SYMG phải làm CNC riêng
năm 2005 SYMG ký liên doanh với hãng Fidia làm CNC ở Ý
năm 2007 nhận thấy vấn đề lớn, Quản Tích Hữu tìm đến tiến sĩ Chu Chí Hạo (Zhu Zhihao) khởi động dự án R&D mang tên Nut (hạt nhân) ở Thượng Hải
tháng 8 năm 2009 SYMG trình làng máy CNC cao cấp Feiyang (Phi Dương)

Tân hoả
từ năm 2001 đến 2011 ngành máy công cụ Trung Quốc tăng trưởng 10 lần, tiếp lửa cho nền công nghiệp xuất khẩu, từ những đồ gia dụng, cho đến ô tô, xây dựng, đàn mộc cầm (xylophone) sau khi Trung Quốc gia nhập tổ chức thương mại WTO
năm 2003 thủ tướng Ôn Gia Bảo mở chương trình Chấn hưng Cơ sở Công nghiệp Đông Bắc, tạp chí Tài Tân Chuần khan (Caixin) đăng tin rằng quan chức tỉnh Liêu Ninh can thiệp SYMG và đưa ra những quyết định sản xuất và hoạt động trực tiếp cho nhà máy
năm 2011 ngành máy công cụ Trung Quốc trị giá 40 tỷ USD trong đó Trung Quốc vừa là nhà tiêu thụ vừa là nhà sản xuất lớn nhất, SYMG đạt 2.8 tỷ USD doanh thu (18 tỷ nhân dân tệ)
từ năm 2002 đến 2011 doanh số SYMG đạt 70 vạn, đối chọi DMTG là một doanh nghiệp nhà nước (Dalian Machine Tool Group)
trong số 70 vạn máy công cụ, phần nhiều là sản phẩm đời cũ (legacy) ít nổi bật, có những thiết kế 70 năm tuổi
năm 2011 SYMG bán ra 96000 máy công cụ, trong đó 31000 có CNC
năm 2000 biên lãi ròng SYMG đạt 0.75%
năm 2010 biên lãi ròng SYMG đạt 0.56%

Đại khủng hoảng 2008
năm 2008 quốc vụ viện Trung Quốc dưới quyền thủ tướng Ôn Gia Bảo thông qua gói kích thích kinh tế 586 tỷ USD (4 nghìn tỷ nhân dân tệ) bằng 13% GDP đại lục năm ấy
năm 2012 ở phân khúc cao cấp, khách mua máy công cụ Trung Quốc ở lĩnh vực đồ điện tử, thiết bị y tế và ô tô đã đòi hiệu năng tốt hơn - một nhu cầu mà các doanh nghiệp nội Trung không thể đáp ứng - cho nên các doanh nghiệp Nhật Bản và Châu Âu chiếm thị phần
ở phân khúc tầm trung, SYMG đối chọi các doanh nghiệp Đài Loan và Hàn Quốc trong khi SYMG chủ yếu nhiều sản lượng ở phân khúc rẻ tiền
năm 2011 SMTC (Shenyang Machine Tool Co., Ltd.) báo doanh thu cao kỷ lục, với một dòng tiền dương 28.8 triệu USD
những năm sau, SMTC vẫn lãi ròng nhẹ, nhưng dòng tiền dương đã giảm mạnh
SYMG bỏ nhiều tiền để ổn định hoạt động Schiess nhưng gặp khó trong việc triển khai kế hoạch lớn hơn
2 bên đã trình làng thương hiệu máy công cụ tầm-trung Aschersleben, rồi SYMG gửi công nhân Trung Quốc đi Đức học tập ở cơ sở Schiess
chính phủ Đức chấm dứt một dự án hợp tác nghiên cứu, lo ngại việc xuất khẩu những công nghệ lưỡng-dụng (dân sự và quân sự) sang Trung Quốc
có những công nghệ và bản vẽ được gửi về Trung Quốc, các kỹ sư đại lục đã gặp khó trong việc thực hiện trong phạm vi ngân sách
sau năm 2011 Schiess lại báo lỗ
từ năm 2004 tiếp quản, SYMG bơm 140 triệu euro vào Schiess

Industry, information, internet, intelligence, integration
tháng 2 tháng 2014 đội ngũ Nut ở SYMG trình làng dòng máy công cụ i5 tại triển lãm Thượng Hải
tháng 6 năm 2014 nhóm Nut đã lắp đặt i5 vào một máy công cụ Thẩm Dương
i5 là một mô-đun CNC có 3 bộ phận: một bộ điều khiển NC, bộ khuếch đại servo, thiết bị nhập/xuất liệu
trong đó NC chạy hệ điều hành Linux và một thuật toán độc quyền
chỉ hoạt động với máy SYMG, nhóm Nut trình làng 6 máy trang-bị-i5 được quảng bá là dòng máy thông minh
năm 2016 SYMG báo doanh số 2 vạn máy trang-bị-i5, tờ báo ChinaDaily đăng: "dòng i5 phá vỡ thế độc quyền của những doanh nghiệp như Fanuc và Siemens ở mảng sản phẩm máy công cụ điều khiển chuyển động, và cho thấy rằng máy công cụ NC có thể mang "bộ não Trung Quốc"."
SYMG đưa ra lựa chọn thuê máy, thay vì bắt khách hàng phải mua: một hãng sản xuất đồ điện tử gia dụng đã thuê i5 với giá 15 nhân dân tệ/giờ
SYMG công bố quan hệ đối tác với các chính quyền cấp tỉnh để xây dựng 2 chục trung tâm sản xuất thông minh ở các khu công nghiệp, tạo điều kiện "chia sẻ"
năm 2018 thung lũng Kiến Hồ (huyện Kiến Hồ thành phố Diêm Thành tỉnh Giang Tô) đi vào hoạt động, khiến Fanuc giảm giá bán 20% ở một số danh mục sản phẩm
Quản Tích Hữu nói: "từ một nhà sản xuất truyền thống, doanh nghiệp máy công cụ Thẩm Dương chuyển mình thành một nhà cung cấp dịch vụ công nghiệp... một cú chuyển đổi sáng tạo, từ bán công cụ, sang bán dịch vụ"
trong hàng thập kỷ hoạt động, nhị quyền Fanuc-Siemens đã sở hữu một loạt các ứng dụng phần mềm, thư viện các chức năng, và đội ngũ nhân lực có kinh nghiệm sử dụng những máy công cụ của 2 hãng
mô-đun của Fanuc và Siemens đã tích hợp với các máy công cụ của tất cả hãng sản xuất, trong khi i5 chỉ xài với máy Thẩm Dương
ngày 25 tháng 2 năm 2025 tờ báo Financial Times dẫn lời một nhà phân tích Nhật Bản: "chào bán i5 giống như chào bán một máy tính cá nhân chạy hệ điều hành nhà-làm"
tạp chí Caixin báo cáo i5 gặp vấn đề phần mềm "treo" (freeze), vấn đề tin cậy, vấn đề nhiệt
ví dụ Kiến Hồ đi vào hoạt động với 400 máy, nắng nóng tháng 8 khiến 100 máy gặp trục trặc
phần lớn những máy i5 là những công cụ 2-trục như máy tiện và trung tâm gia công (machining center)
ở phân khúc cao cấp, như máy 5-trục có thêm 2 trục xoay chuyển động đồng thời, SYMG trì hoãn việc chào bán
năm 2016 SYMG trình làng máy 5-trục đầu tiên i5m8
i5 cần thời gian và cập nhật, tìm và sửa từng vấn đề trong mã nguồn và thuật toán, trong khi khách hàng ít khi sẵn lòng gánh chi phí và rủi ro hoạt động nếu trở thành "chuột thí nghiệm" cho nhà cung cấp SYMG

Máy công cụ Đại Liên
năm 2018 ngành máy công cụ Trung Quốc trị giá 23.4 tỷ USD
tháng 11 năm 2017 toà án cấp tỉnh đã yêu cầu DMTG tái cơ cấu để trả 3.3 tỷ USD nợ (22.4 tỷ nhân dân tệ)
tháng 5 năm 2018 chính quyền Trung Quốc ban hành lệnh bắt chủ tịch Trần Vĩnh Khai (Chen Yongkai) tội làm giả một tài khoản kế toán "phải trả" để làm tài sản thế chấp cho thương vụ bán 94 triệu USD sản phẩm đầu tư quỹ tín thác
năm 2019 tập đoàn nhà nước Genertec (China General Technology Group) mua lại DMTG

Máy công cụ Tinh hoả Cam Túc và máy công cụ Trường chinh Tứ Xuyên
năm 1966 nhà máy máy công cụ số 1 Bắc Kinh chuyển 1 phần về thành phố Tự Cống tỉnh Tứ Xuyên và lấy tên CCZMT (Sichuan Changzheng Machine Tool)
năm 2006 Gansu Xinghuo Intelligent CNC Machine Tool Co., Ltd. mua lại nhà máy máy công cụ Lan Châu
sau này Quản Tích Hữu nói rằng đã sai lầm khi vay ngắn hạn cho dự án R&D dài hạn
trước năm 2011 khi môi trường kinh doanh chuyển biến xấu, SMTC đã có dòng tiền yếu và tình hình nợ bấp bênh: cụ thể, tỷ lệ nợ / tài sản 0.86
SYMG bảo lãnh những khoản vay ngắn hạn của SMTC
sau năm 2011 dòng tiền hoạt động SMTC âm 7 năm liên tiếp
với dự án i5, Quản Tích Hữu ước tính SMTC đầu tư 1.45 tỷ USD (10 tỷ nhân dân tệ) phát triển sản phẩm, nâng cấp nhà máy, chi phí thử-và-sai
cuối năm 2015 tỷ lệ nợ / tài sản 0.89
năm 2016 tập đoàn thép đặc biệt Đông Bắc (Dongbei Special Steel Group Co., Ltd.) vỡ nợ 1 tỷ USD trái phiếu
năm 2017 SMTC không thể trả nửa tỷ USD nợ
được chính quyền cấp tỉnh trợ giúp, SMTC bán một loạt mảng kinh doanh và nghĩa vụ nợ cho SYMG với giá 1 nhân dân tệ
trong 2 năm sau đó, 2 bên thực hiện hoán đổi nợ/vốn-góp, thanh lý, những thoả thuận tái cơ cấu, bán cổ phần
các cơ quan chính phủ Trung Quốc như Bộ Công nghiệp, Bộ Tài chính, Quốc Tư Uỷ SASAC (State-owned Assets Supervision and Administration Commission) hứa hẹn cứu trợ SMTC
tháng 7 năm 2019, 1496 chủ nợ SMTC kiện ra toà để đòi, và toà án đã ban lệnh tài cơ cấu SMTC lẫn tập đoàn mẹ SYMG
tháng 11 năm 2019 Genertech tiếp quản SMTC trong khi Schiess nộp đơn phá sản với tỷ lệ nợ/tài-sản vượt 100%
SMTC từng dự báo năm 2019 lưu hành 6 vạn máy i5 nhưng kết quả thực tế 25000 máy i5 trong đó một nửa ở những trung tâm sản xuất thông minh, hiệu suất sử dụng máy 40% trở xuống
năm 2019 các khách hàng đã báo rằng chưa đến 200 máy i5 5-trục được sử dụng
tại Trung Quốc ngày nay Fanuc và Siemens nắm 70-75% thị phần mô-đun bộ điều khiển CNC