năm 2015 doanh nghiệp Alstom bán tuốc-bin hơi nước Arabelle lớn nhất thế giới cho General Electric
Đảo hạt nhân và đảo thông thường
Westinghouse và General Electric chuyên sản xuất "đảo hạt nhân"
"đảo thông thường" bao gồm tuốc-bin, máy phát điện, bộ ngưng tụ
ở nhà máy nhiệt điện, hơi 540-600 độ C bay qua "ống khói" (flue pipe) nóng 1000 độ C để "làm bay hơi" nước trong hơi và thêm nhiệt lượng để ngăn hơi nước ngưng tụ trở lại
ở nhà máy điện hạt nhân, hơi 265-290 độ C và áp suất cũng thấp hơn nhà máy nhiệt điện, để không làm ôxi hoá những lớp vỏ kim loại (metal cladding) nhiên liệu urani và cũng không sản sinh khí hydro dễ cháy nổ
cho nên ở nhà máy điện hạt nhân, hơi nóng đi qua tuốc-bin sẽ bị ẩm hơn ở nhà máy nhiệt điện; khi đến những cánh tuốc-bin "áp suất thấp", hơi đã ngưng tụ và tăng thể tích đáng kể; để lấy được nhiều năng lượng, cánh quạt được chế tạo to hơn
cánh tuốc-bin dài, nặng hơn sẽ chịu lực ly tâm lớn, cho nên nhiều tuốc-bin điện hạt nhân ngày nay chỉ dám thiết-lập (setting) quay "nửa-tốc-độ" tức là đâu đó 1800 vòng/phút
"nước ngưng tụ" không những cản trở khí động học, mà còn làm hư hại cánh tuốc-bin: ăn mòn cơ học (erosion), mỏi vật liệu (fatigue), ăn mòn hoá học (corrosion), rỗ (pitting), ôxy hoá
Lò 4 vòng tuần hoàn sơ cấp
hiện Alstom chiếm 30-40% thị phần tuốc-bin hạt nhân toàn cầu, với 136 tổ máy hoạt động khắp thế giới
cuối thập niên 1970 Pháp triển khai dự án N4 phát triển lò phản ứng nước nhẹ áp lực PWR công suất 1500 megaWatt
năm 1996 tổ máy Chooz B1 đi vào hoạt động, trang bị tuốc-bin Arabelle dài 50 mét, nặng 3700 tấn, công suất 1550 megaWatt, chiều dài cánh quạt tối đa 1.45 mét
tầng áp suất cao và trung tuốc-bin Arabelle được chứa chung trong một vỏ bọc (casing) giảm rỏ rỉ hơi nước
ra khỏi tầng áp suất trung, hơi nước sẽ đi qua bộ hâm lại (reheater) và bộ tách ẩm (moisture separator) rồi sẽ đi vào tầng áp suất thấp
năm 2012 Asltom công bố LP75 trang bị "rotor dài 14 mét, nặng 140 tấn, được thiết kế với dung-sai chỉ 1/100 milimet" và cánh quạt tầng-áp-suất-thấp có sải cánh dài 1.9 mét
Siemens và Mitsubishi sản xuất tuốc-bin nhỏ hơn
ở tỉnh Quảng Đông, nhà máy hạt nhân Đài Sơn là nơi đầu tiên lắp đặt thương mại EPR (European power reactor) thế hệ 3
Bùng nổ tuốc-bin khí
Alstom ngày nay là hậu duệ một dòng dõi lâu đời, bắt nguồn từ một thực thể xin cấp phép của doanh nghiệp Thomson-Houston
năm 1989 liên doanh GEC-Alsthom giữa GEC ở Anh và Alcatel Alsthom ở Pháp, sở hữu những tài sản truyền tải điện, phát điện và đường sắt của 2 công ty mẹ
năm 1998 liên doanh GEC-Alsthom lên sàn chứng khoán London và Paris, và 2 công ty mẹ đã thu cổ tức lớn và bán giảm cổ phần
GEC mang tiền kiếm được đi đầu tư vào các doanh nghiệp viễn thông Hoa Kỳ
GEC-Alsthom đổi tên thành Alstom và bắt đầu mua bán sáp nhập, với tham vọng cạnh tranh Siemens, General Electric và Mitsubishi
thập niên 1990 phi điều tiết thị trường năng lượng Hoa Kỳ và Vương quốc Anh đã tạo điều kiện nổi lên một ngành công nghiệp những nhà sản xuất năng lượng độc lập... xây dựng nhà máy và bán điện lên thị trường bán sỉ
các nhà sản xuất độc lập đã đẩy mạnh sản xuất tuốc-bin chạy hơi, nhất là tuốc-bin chu trình hỗn hợp... dẫn đến một cú bùng nổ tuốc-bin... nhiều dự án tuốc-bin điện khí mới được công bố khắp nơi
năm 1999 Alstom ký liên doanh với phân nhánh tuốc-bin của ABB
năm 2000 Alstom chi 2.7 tỷ euro mua đứt phân nhánh tuốc-bin ở ABB
Alstom phát hiện ABB trước đó đã bán ra tuốc-bin GT24/GT26 đốt-được-dầu-nặng không đáp ứng đủ yêu cầu hợp đồng, đến nhiều nhà máy Châu Âu, Hoa Kỳ và Châu Á... dẫn đến kiện cáo và bồi thường
quyết định mua phân nhánh tuốc-bin ABB của Alstom diễn ra cũng đúng lúc cú bùng nổ tuốc-bin khí bắt đầu vỡ, giai đoạn năm 2000-2002 riêng Hoa Kỳ đã tạm dừng những dự án tuốc-bin với tổng công suất 90 gigaWatt
năm 2000 Pháp kết thúc dự án N4 sau khi hoàn thành 4 lò phản ứng ở 2 nhà máy Chooz và Civaux
năm 2002 Civaux đi vào hoạt động
năm 2000 Đức "rút lui bằng con đường lập pháp" (legislative exit) khỏi thị trường tuốc-bin hạt nhân
năm 2004 sau khi đàm phán European Commission, chính phủ Pháp phân bổ gói cứu trợ 2.5 tỷ euro cho Alstom, và mua 21% cổ phần Alstom với số tiền bỏ ra 772 triệu euro
sau này, chính phủ Pháp đã bán số cổ phần Alstom cho nhà vận hành kỹ thuật và mạng điện thoại Bouygues SA
năm 2008 khủng hoảng tài chính Châu Á
năm 2011 sự cố Fukushima
năm 2014 Alstom chiếm 7% thị phần tuốc-bin chạy khí, thua kém General Electric chiếm một nửa thị phần, Siemens và Mitsubishi
giám đốc Patrick Kron than vãn: "hằng năm, doanh nghiệp Hoa Kỳ bán 150 tuốc-bin khí, trong khi Alstom bán được 10"
tháng 11 năm 2013 Kron công bố kế hoạch Alstom bán 2 tỷ euro tài sản, trong đó có cổ phần ở phân nhánh xe lửa TGV
Bouygues SA
tháng 2 năm 2014 Alstom chào bán cho General Electric những tài sản năng lượng và điện lưới
sau một bữa tối, General Electric xem xét và bắt đầu triển khai mua
ngày 24 tháng 4 năm 2014 Bloomberg đăng tin về thương vụ sáp nhập, bài báo nhắc đến những cuộc đàm phán riêng tư
ngày 30 tháng 4 năm 2014 General Electric chính thức chào mua tài sản năng lượng Alstom với giá 17 tỷ USD bao gồm những tuốc-bin khí, gió, hơi nóng và hạt nhân
bộ trưởng kinh tế Arnaud Montebourg (Pháp) bấy giờ đã gặp Kron trong khi đã diễn ra đàm phán Alstom-GE mà Kron không nói gì đến thương vụ, cho nên Arnaud không thích ý tưởng bán Alstom cho hãng Mỹ
năm 2005 dự đoán Pepsi thôn tính Danone (Pháp), chính phủ Pháp thông qua "đạo luật Danone" trao cho chính phủ quyền ngăn chặn và phê duyệt các thương vụ nhà đầu tư nước ngoài muốn mua lại doanh nghiệp Pháp trong các ngành công nghiệp được coi là "nhạy cảm"
năm 2014 Arnaud Montebourg thông qua "đạo luật Alstom" mở rộng "đạo luật Danone" sang những lĩnh vực: nước, năng lượng, vận tải
European Commission đã có thể phản đối Pháp huỷ thương vụ sáp nhập vì lý do "chủ nghĩa yêu nước kinh tế" thuần tuý
tháng 5 năm 2014 Arnaud Montebourg công khai nêu ý tưởng "kế hoạch C" giống thương vụ Pháp năm 2003, theo đó Pháp tìm kiếm những bên mua khác, nhưng chỉ 1 thực thể Châu Âu hưởng ứng
tháng 6 năm 2014 Siemens và Mitsubishi liên danh làm một thực thể đăng ký dự thầu: Siemens muốn tuốc-bin khí, Mitsubishi muốn phân nhánh tuốc-bin hơi nước
liên minh Siemens-Mitsubishi không chào mời quá nhiều tiền mặt, Siemens cũng không hứa hẹn giữ việc làm như General Electric
nhà phân tích Christopher Dembik ngân hàng Saxo trả lời Bloomberg: "Siemens sẽ xin mua Alstom, nhưng thành thực mà nói, GE sẽ thắng thương vụ này... GE có dự án tốt nhất cho Alstom trong khi Siemens có những chồng chéo với Alstom và cũng gặp vấn đề tìm dự án"
GE Alstom Nuclear Systems
áp lực Siemens-Mitsubishi cũng khiến GE và Alstom sửa lại thương vụ GEAST thành 1 liên doanh 80-20 với 3 liên doanh cấp-2 và những hợp đồng quản lý dự án hạt nhân
GE sở hữu 80% cổ phần GEAST và làm việc quản lý, nhưng giám đốc điều hành, giám đốc kỹ thuật CTO và một nửa hội đồng quản trị GEAST là người Pháp
chính phủ Pháp giữ "cổ phần phủ quyết vàng" nếu kiểm soát sở hữu trí tuệ (intellectual property) của "đảo thông thường" bị đe doạ
cuối tháng 8 năm 2014 bộ trưởng kinh tế Arnaud Montebourg bị buộc nhường chức cho Emmanuel Macron sau những xung đột với tổng thống Francois Hollande
giữa năm 2014 Macron được viện lời trong buổi tranh cãi nội bộ: "chúng ta không có nền tảng pháp lý để can thiệp. Chúng ta không có một nền kinh tế hiệu lệnh. Chúng ta không ở Venezuela"
tờ báo Le Monde trích nguồn thân cận tổng thống Francois Hollande: "Pháp cần một giải pháp công nghiệp. Chính phủ đã bó tay"
tháng 11 năm 2014 Pháp thông qua thương vụ, GE trả ròng 10.6 tỷ USD
Đạo luật chống tham nhũng nước ngoài FCPA
năm 2010 bộ tư pháp Hoa Kỳ điều tra Alstom vi phạm FCPA (foreign corrupt practices act) năm 1977, cụ thể đã hối lộ quan chức Indonesia dự án nhiệt điện Tarahan thu lợi 118 triệu USD
năm 2012-2013 lực lượng chức năng Hoa Kỳ bắt giữ và ép nhận tội (extract guilty pleas) nhiều lãnh đoạ Alstom
tháng 4 năm 2013 tại sân bay JFK (New York), FBI bắt giữ phó chủ tịch Frederic Pierucci bộ phận bán lò hơi toàn cầu Alstom với cáo buộc đã ký séc thanh toán những tư vấn viên những khoản tiền được sử dụng để đút lót
ngày 29 tháng 7 năm 2013 Frederic Pierucci nhận tội
tháng 6 năm 2014 Frederic Pierucci được thả chỉ ít tuần trước khi rộ tin thương vụ GEAST
cuối năm 2014 Alstom bị tuyên án FCPA và xử phạt 772 triệu USD, thấp hơn tiền phạt Siemens trả năm 2008 nếu tính tiền lãi được trả cho SEC
tháng 3 năm 2015 Macron làm chứng trước Quốc Hội: "tôi tin rằng có quan hệ nhân-quả giữa cuộc điều tra (của Mỹ) và quyết định GEAST của ngài Kron. Nhưng ta không có bằng chứng"
tháng 1 năm 2019 Frederic Pierucci xuất bản hồi ký "the American trap" trở nên nổi tiếng ở Trung Quốc nhất là sau Huawei
trưởng nhóm chống-tham-nhũng Bộ Tư Pháp Daniel Kahn phủ nhận cáo buộc với BBC: "chúng tôi không ép Alstom nhận tội để giúp GE. Chưa bao giờ tính đến việc ấy"
giám đốc Kron cũng gọi cáo buộc trong sách "the American trap" là một "thuyết âm mưu" ngớ ngẩn, khẳng định: "chúng tôi không chấp nhận thương vụ để đáp lại bất cứ áp lực trực tiếp nào lên bản thân tôi hay ai khác."
General Electric
giám đốc Jeffrey Immelt lãnh đạo GE thời điểm GEAST thông qua
năm 2021 Jeffrey Immelt miêu tả GEAST trong sách "Hot seat" là một phần di sản của mình, rằng thương vụ được GE Power khởi xướng và được mình ủng hộ vì: thứ nhất, GEAST đẩy đối thủ khỏi thị trường, và Jeffrey Immelt tin rằng đội ngũ GE có thể tích hợp và quản lý Alstom tốt hơn
thứ 2, dịch vụ tuốc-bin Alstom khá lời lãi, giúp GE góp mặt ở thị trường điện gió, sau này là mảng kinh doanh 1 tỷ USD mà GE trước đó chưa có
năm 2014 GE đạt 110 tỷ USD doanh thu công nghiệp, tăng trưởng 7% thuần "hữu cơ", sở hữu một mảng kinh doanh phát điện mạnh mẽ
GEAST ngày càng phức tạp, với chính phủ Pháp can thiệp, dẫn đến GE nhượng bộ, hết lần này đến lần khác
ngày 31 tháng 11 năm 2015 COP21 (Conference of the Parties) thông qua Hiệp định Khí hậu Paris giới hạn 2 độ C nóng lên toàn cầu
năm 2016 bán ra 181 tuốc-bin khí 100 megaWatt trở lên
năm 2017 bán ra 122 tuốc-bin khí 100 megaWatt trở lên
tháng 3 năm 2017 báo cáo điều tra đầu tư GE dự báo những đơn hàng mới sẽ đạt 68-78 gigaWatt/năm
quý 4 năm 2017 điện đàm thu nhập GE sửa lại dự báo 35 gigaWatt/năm
Jeffrey Immelt đổ lỗi chủ tịch Steve Bolge điều hành GE Power không thực hiện tích hợp tài sản Alstom mà thay vào đó chỉ chăm chăm tìm cách thăng chức
tháng 10 năm 2017 nhân viên lão làng 30-năm John Flannery thế chỗ Jeffrey Immelt và tìm cách vực dậy GE với việc: bán tài sản, tách ra, sa thải 12000 nhân viên GE Power
tháng 10 năm 2018 GE thông báo 23 tỷ USD giảm-trừ giá trị thương hiệu (write-down goodwill)
năm 2000 GE đạt giá trị vốn hoá 600 tỷ USD
tháng 12 năm 2015 GE đạt giá trị vốn hoá 300 tỷ USD
năm 2018 GE đạt giá trị vốn hoá 65 tỷ USD, John Flannery bị buộc nhường chức cho những chuyên gia vực-dậy (turn-around) đến từ bên ngoài công ty
Tập đoàn điện lực EDF
năm 2020 giám đốc Jean-Bernard Levy điều hành EDF được trích lời: "tuốc-bin á, tôi có thể mua từ Trung Quốc"
tháng 11 năm 2021 Jean-Bernard Levy xác nhận rằng chính phủ Pháp bắt đầu thảo luận, rằng EDF có thể mua lại phân nhánh
chính phủ Pháp tạo điều kiện cho EDF mua lại Arabelle với hàng tỷ euro trị giá tuốc-bin cho các dự án và nhà máy hạt nhân cũ được khôi phục
ngày 10 tháng 2 năm 2022 tổng thống Macron công bố ở nhà máy Arabelle thành phố Belfort cùng với đợt xây dựng điện hạt nhân, vừa giữ mục tiêu khí hậu vừa bảo vệ độc lập năng lượng quốc gia
Arabelle được bán sang Nga, không làm vui lòng Hoa Kỳ, cho nên Pháp mất 2 năm đàm phán mới thuyết phục được GE nhận 175 triệu euro để trả lại Arabelle trong khi GE vẫn giữ một số tài sản trí tuệ IP (intellectual property)
Tách ra
năm 2021 GE tách ra 3 doanh nghiệp: GE HealthCare và GE Aerospace
trung tâm dữ liệu AI tăng trưởng, thực thể năng lượng GE Vernova hưởng lợi bùng nổ tuốc-bin khí, đạt 288 tỷ USD giá trị vốn hoá
Alstom tập trung vào đường sắt và đang tăng trưởng "hữu cơ" nhờ phổ cập đường sắt cao tốc và tàu điện ngầm trên thế giới
EDF thành lập phân nhánh Arabelle Solutions
năm 2017 EDF phàn nàn những lỗi chất lượng ở những bộ phận nhận được, và những sụt giảm ở những thông số hiệu năng
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét