Nga không thể thay thế TSMC [công ty sản xuất bán dẫn Đài Loan]

cuối tháng 2 năm 2022 TSMC tuyên bố ngừng chuyển hàng đi Nga vì đợt trừng phạt mới
TSMC ngừng chuyển hàng cho những công ty thiết kế [fabless] như Baikal, MCST, Yadro và STC Module - cả Intel và AMD cũng ngừng chuyển hàng đi Nga
những năm gần đây Nga đã tìm cách tạo được nguồn cung bán dẫn riêng, mặc dù có những thành công thiết kế nội địa nhưng công suất gia công nội địa để sản xuất những thiết kế ấy đã bị tụt hậu càng lúc càng xa

Liên Xô khởi nghiệp
trong ngành điện toán và điện tử thì Liên Xô từ lâu đã bị bỏ lại khoảng cách công nghệ so với Mỹ - khoảng cách đã tồn tại từ thập niên 1960 - lý do nằm ở lý tưởng, công nghệ và địa chính trị
năm 1991 Liên Xô tan rã, quốc gia thiếu hụt mạch tích hợp đủ mạnh, nếu kết hợp sức mạnh điện toán của tất cả máy tính thì vẫn thua 2 thế hệ so với siêu máy tính Cray của Mỹ
tan rã đã chia rẽ nhiều phần của phức hợp khoa học công nghiệp Liên Xô và không may là Nga chỉ thừa hưởng lại 96% cơ sở sản xuất đèn điện tử chân không - nhưng cơ sở gia công bán dẫn tiên tiến nhất là ở Đông Đức, Belarus, Ukraine...
chính sách công nghiệp Nga bấy giờ càng làm trầm trọng vấn đề vì đã xa rời khỏi điện tử nội địa và khiến quốc gia thêm phụ thuộc nhập khẩu
ngày nay Nga tiếp tục là khách hàng và nhập khẩu ròng mạch tích hợp

Bước ngoặt nội địa
dữ liệu COMTRADE cho thấy năm 2020 phần lớn mạch tích hợp nhập khẩu vào Nga là từ Malaysia, Trung Quốc, Việt Nam và châu Á khác - có lẽ là Đài Loan
năm 2014 một số đe doạ trừng phạt vì vụ Crimea đã thuyết phục chính phủ Nga cần phát triển chip tự làm riêng
chương trình thay thế nhập khẩu này đã dẫn đến Elbrus-2SM chiếc CPU 90 nanomet được phát triển bởi trung tâm công nghệ SPARC ở Moscow, được gia công [fab] trong nước bởi công ty JSC Mikron

JSC Mikron
công ty Mikron là nhà sản xuất bán dẫn nội địa lớn nhất Nga, là công ty tích hợp cả thiết kế và sản xuất đã chiếm thị phần làm 54% sản phẩm phần cứng công nghệ xuất khẩu - mỗi năm làm 500 triệu chip

năm 1964 học viện nghiên cứu điện tử cỡ phân tử đã thành lập Mikron và đã thành nhà máy đầu tiên của Nga sản xuất thành công mạch tích hợp

thập niên 1970 và 1980 nhà máy đã sản xuất vi xử lý cho những thứ như phòng không và chương trình vũ trụ Venus

Mikron cùng với Angstrem ở Nga và Integral của Belarus là 3 ông lớn sản xuất mạch tích hợp [IC - integrated circuit]
thập niên 1990 nhà máy đã chuyển đổi thành một công ty cổ phần, ngày nay gia công [fab] thẻ RFID định danh tần số vô tuyến, thẻ sim điện thoại và những sản phẩm thẻ thông minh khác
thẻ RFID có vẻ là chuyên môn của công ty, Mikron sản xuất 30 triệu thẻ ngân hàng, hộ chiếu sinh trắc học và thẻ giao thông công cộng mỗi năm
Mikron gia công thẻ ngân hàng cho hệ thống thanh toán nội địa Mir và vé tàu cho mạng lưới giao thông ở Moscow
ngày nay Mikron tuyển dụng 1500 nhân viên và có hơn 400 khách hàng ở Nga bao gồm những mạng di động lớn, công ty vận tải, ngân hàng lớn và cơ quan chính phủ
Mikron có 100 khách hàng nước ngoài, được phục vụ bởi một số văn phòng kinh doanh ở Nhật Bản, Trung Quốc, Đức...
theo tỷ giá 60 ruble một đôla thì Mikron năm 2019 tạo ra 195 triệu đôla doanh thu và 260 triệu đôla doanh thu năm 2020 nhưng doanh thu năm 2020 đã được kích thích bởi những công ty con lớn từ nhiều tổ chức chính phủ Moscow
dữ liệu lợi nhuận không công bố nhưng Mikron bị lỗ ròng năm 2015

Đánh giá công nghệ sản xuất Mikron
xưởng Zelenograd của Mikron gia công [fab] đĩa wafer 100, 150 và 200 milimet - trong đó dây chuyển sản xuất wafer 200 milimet là tinh vi nhất
năm 2007 Mikron ký hợp đồng chuyển giao công nghệ với STMicroelectronics để mua sở hữu trí tuệ cho tiến trình 180 nanomet
năm 2010 hợp đồng trên đã mở rộng ra cả tiến trình 90 nanomet
dây chuyền sản xuất 90 nanomet đã khởi động năm 2012 chi phí 16.5 tỷ ruble tương đương 590 triệu đôla dựa theo tỷ giá hối đoái 60 ruble mỗi đôla năm 2017
dự án này được đồng tài trợ bởi Rusnano là một quỹ chính phủ để ủng hộ công nghệ nano nội địa
tiến trình 90 nanomet ra mắt sản xuất thương mại từ năm 2003 nên ước tính Nga chậm 9 năm
chìa khoá của chuyển giao công nghệ trong chính sách phát triển công nghiệp là tự thân phát triển những tiến trình mới ở trong nước - tiến trình mới đáng lẽ là bước 65 nanomet - Mikron cảm thấy có thể tự tạo tác được tiến trình này
năm 2014 Mikron tuyên bố đã thành công đạt bước 65 nanomet với công suất 500 đĩa wafer 200 milimet một tháng - báo chí ca ngợi đây là bằng chứng cho Nga độc lập công nghệ
nhưng tuyên bố có vẻ vội vì bước tiến trình thì giống như một thử nghiệm khoa học dang dở hơn là một chào bán nghiêm túc
không có máy quét quang khắc tốt hơn, hầu hết phải nhập khẩu từ phương tây hoặc Nhật Bản, loạt 65 nanomet không thể thương mại hoá
trang web của Mikron tuyên bố làm ra 65 nanomet chip nhưng lưu ý là dây chuyền sản xuất "đang phát triển" - chất lượng và thực thi hoá sản xuất
năm 2005 Fujitsu, Toshiba và TSMC bắt đầu chào bán tiến trình 65 nanomet thương mại
năm 2016 Mikron thay thế ban lãnh đạo bằng trưởng nhóm mới là Gulnara Khasyanova tuyên bố sẽ đầu tư mở rộng nhà máy để gia công thêm những loại chip và cả đèn LED để đạt doanh thu 30 tỷ ruble năm 2020
kế hoạch có 1 nhà máy có thể làm 28 nanomet năm 2018 có vẻ đã im hơi lặng tiếng
Mikron cũng trễ mục tiêu 30 tỷ ruble năm 2020 mất 15 tỷ ruble

Sitronics
năm 2007 Sitronics đăng ký xin tài trợ để phát triển một xưởng gia công chip bước 65 và 45 nanomet trên những tấm wafer 300 milimet
dự án đề xuất, đồng tài trợ bởi chính phủ Nga, sẽ tốn 2.3 tỷ đôla bấy giờ nhưng Sinotrics chỉ làm được doanh thu bằng nửa số tiền ấy năm 2012
gia công chip được đặt kế hoạch bắt đầu năm 2009 nhưng có vẻ vốn đầu tư quá lớn khiến Sitronics chùn bước - có lẽ sẽ dừng, đặc biệt vì không thấy có đối tác công nghệ nào
hiện tại trang web của Sitronics ghi là công ty chào bán dịch vụ máy chủ, phần mềm IT và đồng hồ thông minh, không có chip

Angstrem
Angstrem là một xưởng gia công vi điện tử khác, trụ sở ở Zelenograd cùng với Mikron
Angstrem xuất hiện từ năm 1963 khi được thành lập là học viện nghiên cứu công nghệ chính xác, nhà máy đã được biết là phát triển và sản xuất chiếc Electronics NTs-8010 là máy tính hoàn toàn nội địa của Liên Xô
hiện nay xưởng chào bán tiến trình 130 và 90 nanomet trên đĩa wafer 200 milimet với công suất 18 vạn đĩa wafer một năm, so với xưởng Giga-fab của TSMC làm ra số ấy chỉ trong một tháng
thiếu quy mô có lẽ là lý do Angstrem xin phá sản đâu đó năm 2018-2019
năm 2008 Angstrem vay gần 1 tỷ đôla từ ngân hàng phát triển VEB để mua thiết bị làm chip 110 và 130 nanomet từ AMD
Angstrem kế hoạch năm 2010 gia công microchip 90 nanomet cho thẻ thông minh và đồng thời nâng cấp lên tiến trình 65 nanomet, nhưng đến năm 2016 chip mới được bán ra và bước 65 nanomet thì chưa sẵn sàng
hẳn là Angstrem bị Mỹ trừng phạt - có lẽ vì liên quan đến quân đội và ngành hạt nhân Nga - đã tác động mảng xuất khẩu, cùng với nợ đã đẩy Angstrem vào vỡ nợ
năm 2021 VEB thành lập công ty con NM-Tech chi ra 8.4 tỷ ruble mua tài sản của Angstrem - nói rằng có kế hoạch 10 năm để chuyển đổi thành một xưởng chuyên môn hoá và đặt lộ trình đến gia công 10 nanomet

Thiết kế
ngành gia công nội địa bị tụt hậu công suất ở tiến trình tiên tiến, những doanh nghiệp thiết kế bán dẫn phải tìm ra nước ngoài để gia công - 2 nỗ lực đáng chú ý nhất là vi xử lý Elbrus của trung tâm công nghệ SPARC ở Moscow và cpu Baikal của công ty Baikal Electronics
chiếc Elbrus 2SM là vi xử lý hoàn toàn Nga đầu tiên, được làm năm 2014 và được truyền thông ca ngợi là thành tựu công nghệ số 1 - vượt cả những thứ như Mir là mạng lưới thẻ thanh toán nội địa
nhưng vi xử lý 90 nanomet này có lẽ là để quảng cáo nhiều hơn là thực dụng - sản phẩm đầu tiên được làm bằng tiến trình 90 nanomet của TSMC - và có vẻ hiệu năng cao hơn của Mikron
Ian Cutress đã nhắc đến chip Elbrus 8CB thế hệ mới được TSMC gia công tiến trình 28 nanomet
Baikal Electronics thì có cách tiếp cận khác, sử dụng thực tiễn hiện đại và công cụ tự động hoá thiết kế điện tử [EDA electronic design automation] như Synopsys để phát triển chip dựa-trên-ARM
mới nhất là loạt Baikal M là hệ-thống-trên-chip có 8 lõi và được TSMC gia công trên tiến trình 8 nanomet - một phiên bản RISC-V cũng đang được tìm hiểu
tháng 11 năm 2020 Baikal tuyên bố kế hoạch đặt mua 20 vạn sản phẩm từ TSMC trong quý đầu năm 2021 mặc dù công ty gặp chút vấn đề duy trì đủ công suất gia công vì thiếu hụt chip cho công ty xe
tháng 6 năm 2021 Baikal được mua lại bởi tập đoàn Varton Group là công ty làm ra hệ điều hành Astra Linus nội địa được thường xuyên sử dụng bởi chính phủ Nga, trong đó có quân đội
Baikal sau đó tuyên bố kế hoạch đầu tư 23 tỷ ruble thêm vào mảng máy chủ, phát triển chip 6 nanomet và bán ra nửa triệu chip Baikal chủ yếu cho các tổ chức chính phủ tìm cách tuân thủ chính sách thay thế nhập khẩu của Nga

Lựa chọn
những ứng viên để Nga lựa chọn cho tiến trình 65 nanomet, như đã đề cập thì phần lớn gia công mạch tích hợp của Liên Xô là ở Belarus gần Nga
Integral là nhà gia công bán dẫn lớn thứ 3 của Liên Xô, khởi nghiệp năm 1962 là công ty tích hợp cả việc thiết kế và gia công nhiều sản phẩm điện tử
năm 2017 tài liệu bán hàng ghi lại rằng bước tiến trình tinh vi nhất của Integral là bước 350 nanomet ra mắt năm 1993 cho máy Nintendo 64
SMIC có thể thay thế TSMC vì công ty trụ sở Thượng Hải đã đạt tiến trình 14 nanomet, đồn đại là có tỷ lệ đạt cao tuy SMIC chưa kinh doanh lớn
năm 2021 SMIC làm ăn khấm khá và đang đầu tư 9 tỷ đôla vào một xưởng fab mới
quan hệ Nga-Trung đang tốt nên SMIC hợp lý, hoặc có lẽ không vì SMIC phụ thuộc nặng vào thiết bị làm chip nhập khẩu từ Hà Lan và Nhật Bản

Kết
trung bình thì Nga có ít rôbôt công nghiệp hơn chỉ bằng 1 phần 23 so với toàn cầu
tỷ lệ máy điều khiển bằng máy tính [CMC] trong công nghiệp chỉ là 10%
và chỉ 1% dữ liệu tạo ra bởi những cảm biến được cài đặt là được sử dụng

Nga và hội viễn thông tài chính liên ngân hàng [SWIFT]

hội viễn thông tài chính liên ngân hàng [SWIFT - society of worldwide interbank financial telecommunication] cung cấp dịch vụ nhắn tin cho 11000 ngân hàng trên hơn 200 vùng miền

SWIFT không phải công ty mà như một tổ chức hợp tác đã ra đời để thay thế một công nghệ lạc hậu

SWIFT là gì?
SWIFT tạo điều kiện cho giao thiệp ngân hàng [correspondent banking - co-bank] là những ngân hàng giữ tiền gửi và cung cấp dịch vụ thanh toán hộ cho những ngân hàng khác

ngân hàng địa phương không có chi nhánh nơi xa sẽ liên kết với những ngân hàng khác và liên lạc qua thư: không tiền nào được gửi giữa nhiều ngân hàng này - chỉ có thông tin về những giao dịch nhất định về những ngân phiếu [check] có thể được đổi ra tiền và tiền được rút

SWIFT là một ứng dụng gửi thư như WhatsApp cho các ngân hàng và những tổ chức tài chính khác

mỗi ngân hàng có một mã SWIFT công khai để các quỹ có thể gửi đúng địa chỉ: có hơn 100 định dạng tiêu chuẩn cho những dịch vụ tài chính khác nhau

ví dụ thông dụng nhất là MT 103 để thông báo một cuộc chuyển tiền giữa các khách hàng của tổ chức tài chính: một người có một tài khoản ngân hàng Wells Fargo ở Mỹ có thể gửi tiền - bằng đôla hoặc tiền khác - cho một người có tài khoản ngân hàng Deutsche ở Đức

năm 2020 hệ thống gửi trung bình 40 triệu tin nhẵn mỗi ngày và đã gửi tổng cộng 9.5 tỷ tin nhắn

Khởi đầu
mới đầu, những hiệp ước giao thiệp ngân hàng thì phần lớn được thực hiện theo đường thư bưu điện

cuối thập niên 1840 phát triển của điện báo đã tạo điều kiện liên lạc nhanh giữa khoảng cách xa

năm 1866 đường dây cáp lòng biển xuyên Đại Tây Dương đầu tiên được khánh thành đã giúp đồng bộ nhanh chóng giá cổ phiếu giữa các sàn chứng khoán New York và Luân Đôn

viễn thông đã tiến bộ thành những mạng lưới quốc gia rồi sau đó trở thành toàn cầu

cuối thế kỷ 1800, những ngân hàng xa xôi từ Úc đến châu Âu đến Mỹ đã cộng tác và nền kinh tế toàn cầu bắt đầu trỗi dậy: dỏng chảy vốn tư bản không bị hạn chế và đạt đỉnh cao mới

nhưng hai cuộc thế chiến nổ ra đã hạn chế thị trường vốn thu về trong vòng biên giới

Hậu chiến tranh
thời gian giữa 2 cuộc thế chiến đã ra mắt máy gõ chữ và những mạng lưới viễn tín [telex - teleprinter exchange] đầu tiên: cho phép người dùng nhắn tin qua lại - xuất hiện ở Đức trước thế chiến 2 và nhanh chóng phổ biến sau đó

ngân hàng, sàn chứng khoán và những tổ chức tài chính nữa là những bên đầu tiên ứng dụng dịch vụ: bấy giờ gọi là 'nối dây' [wire] đã nhanh chóng thay thế điện báo để trở thành dịch vụ doanh nghiệp

năm 1957 đã có 3 vạn khách đăng ký dịch vụ [subscriber] ở châu Âu, Mỹ, Phi và Á

thập niên 1970 toàn cầu có 10 triệu người dùng telex

Hạn chế
hệ thống có những hạn chế căn bản và đã gây ảnh hưởng đến việc làm kinh doanh

đầu tiên, quan trọng nhất là việc xác thực [authentication]: telex gửi tin qua những mạng lưới điện báo và điện thoại công cộng - không an toàn

cần những thủ tục xác thực để đảm bảo an ninh: dựa trên những 'chìa khoá xác nhận' [test key] được tính thủ công - mất thời gian

cũng không có định dạng chuẩn hoá cho những tin nhắn gửi đi: người ta gửi bất cứ gì mà họ cho là cần thiết để hoàn thành một giao dịch - tương tự, họ phải dịch tin nhận được cũng cách như vậy, khiến công đoạn không tránh khỏi sai sót [error prone]

mạng lưới chỉ có thể gửi 8 byte một giây và người dùng [correspondent] cần trao đổi trung bình 10 tin nhắn mỗi giao dịch: hàng trăm hay thậm chí hàng nghìn tin nhắn mỗi ngày, cách này sẽ không thể đáp ứng hoạt động của ngân hàng hiện đại

Những mạng lưới
một số ngân hàng quốc tế đã bắt đầu xây dựng những mạng lưới riêng

phòng công nghệ thông tin của Citibank ở thành phố New York đã xây dựng hệ thống 'nhập thông tin bằng điện cho máy đọc được' [MARTI - machine readable telegraphic input]

Citibank và những người ủng hộ đã vận động để mạng lưới MARTI được ứng dụng khắp ngành: đã gây lo ngại cho những ngân hàng khác

năm 1970, 68 ngân hàng ở châu Âu và Mỹ đã thành lập dự án chuyển mạch tin nhắn quốc tế [MSP - international message switching project] và năm 1973 ở Brussels đã trở thành SWIFT với 239 ngân hàng từ 15 quốc gia sáng lập

tin nhắn đầu tiên được gửi đi tháng 5 năm 1977 và cũng năm 1977 MARTI được chấm dứt

năm 2020 thế giới gửi 140 nghìn tỷ đôla xuyên biên giới: 90% được thực hiện bởi SWIFT

Đối thủ cạnh tranh
SWIFT tiếp tục được hiện đại hoá vì đối mặt những đối thủ cạnh tranh ở những nơi nhất định trong ngành kinh doanh của hệ thống: có những công ty chào bán dịch vụ kiều hối như Remitly trụ sở Mỹ và EMQ trụ sở Đài Loan

gửi tiền ra nước ngoài với SWIFT khá hiệu quả cho ngân hàng và doanh nghiệp lớn nhưng như 'dao mổ trâu để giết gà' nếu dùng cho cá nhân và công ty nhỏ: SWIFT tính phí 200 000 đôla trả trước để kết nối mạng lưới và sau đó tính phí 10 000 đôla một năm

Crypto cũng chào bán dịch vụ cạnh tranh: hiện tại Ripple có lẽ tiềm năng nhất - tiền crypto lớn thứ 6 tính theo giá trị vốn hoá thị trường

hoặc những mạng lưới quốc gia chào bán những dịch vụ giao thiệp ngân hàng như hệ thống thanh toán liên ngân hàng xuyên biên giới [CIPS-cross border interbank payment system] của Trung Quốc ra mắt năm 2015

năm 2016 CIPS kết nối với SWIFT khi ký một biên bản ghi nhớ [memorandum] nhưng tập trung của tổ chức là tạo điều kiện kinh doanh nhân dân tệ xuyên biên giới: phần lớn là buôn bán, thay vì cung cấp dịch vụ tin nhắn tài chính

quốc tế hoá đồng nhân dân tệ bị hạn chế bởi những kiểm soát vốn nghiêm ngặt từ Bắc Kinh

sau năm 2014 cả Mỹ và châu Âu công khai cân nhắc ý tưởng loại bỏ Nga khỏi SWIFT vì khủng hoảng Crimea

SWIFT phản đối bị buộc phải loại bỏ bất cứ ai, qua đó khẳng định vị thế là nhà cung cấp dịch vụ tin nhắn tài chính toàn cầu và trung lập

thống đốc ngân hàng trung ương Nga đã nhanh chóng kêu gọi một giải pháp thay thế: sẽ là hệ thống trao đổi tin nhắn tài chính [SPFS - system for transfer of financial message] ra mắt năm 2014

mạng lưới gửi tin SWIFT đã quá nổi tiếng, như WeChat, WhatsApp và những ứng dụng tin nhắn phổ biến nữa

Bị đá khỏi SWIFT
năm 432 trước công nguyên, Pericles của thành phố Athens ban hành nghị định Megarian tuyên bố trừng phạt kinh tế vùng Megara, một năm trước khi nổ ra chiến tranh Peloponnisos

thập niên 1990 Liên Hợp Quốc đã áp những trừng phạt rộng và toàn diện lên Iraq sau khi chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất gây tang tóc cho thường dân Iraqis thay vì tinh hoa chế độ

các nhà kinh tế, nhà vận động nhân quyền và nhà làm chính sách đã tranh cãi rằng những trừng phạt diện rộng này thất bại vì thành mục tiêu cho những chỉ trích từ chính phủ Iraq có cớ đánh trống lảng, trong khi đồng thời lại làm kiệt quệ nguồn tiền cần thiết của bất cứ phe đối lập trong nước nào khác

cho nên các nhà làm chính sách đã tìm những cách nhân đạo hơn để áp dụng những trừng phạt ấy: những biện pháp trừng phạt tài chính "thông minh" này bao gồm đóng băng những tài sản tài chính, hạn chế hoạt động ngoại giao và từ chối giãn nợ

bấy giờ Mỹ đang tăng cường trừng phạt tài chính Iran vì chương trình hạt nhân: bắt đầu năm 2007 đóng băng tài sản của ngân hàng lớn thứ tư Iran và 5 năm sau đó là loại bỏ khỏi SWIFT - lần duy nhất, trước khi Nga cũng bị năm 2022

bấy giờ, một đại diện chính quyền Obama đã nói

"chúng ta không cần dùng những công cụ cục mịch và mạnh tay của quyền lực kinh tế nữa... Những lệnh trừng phạt tập trung vào những nhân vật xấu bên trong khu vực tài chính sẽ chuẩn xác hơn và hiệu quả hơn những lệnh trừng phạt thương mại cũ. Và những lệnh trừng phạt thương mại chúng ta tiếp tục áp dụng hôm này thì cũng thông minh và cắt sâu [surgical] hơn, nhắm vào những hạng [class] sản phẩm cụ thể thay vì ngắt bỏ toàn bộ nền kinh tế"

Hậu quả
ngân hàng và tài chính chiếm chưa đến 3% nền kinh tế Iran, cho nên cái giá phải trả đã đè lên vai dân thường Iran

có nghiên cứu cho thấy những lệnh trừng phạt đã thiệt hại cho Iran mất 16% tổng nền kinh tế: GDP giảm còn 75.5 tỷ đôla năm đầu tiên chịu trừng phạt - nửa sản lượng dầu xuất khẩu và 30% tổng hàng xuất khẩu đã tan biến

6000 doanh nghiệp sản xuất, tương đương 67% nền kinh tế Iran, đã rơi vào khó khăn tài chính

từ năm 2012 đến 2015 các lệnh trừng phạt, tổng cộng, đã thiệt hại Iran tương đương 2 phần 3 nền kinh tế: sánh ngang với Mỹ trong khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2009

cộng đồng doanh nghiệp Iran tìm nhiều cách xoay xở để xử lý với việc đột nhiên bị ngắt kết nối: chấp nhận tài sản 'cứng' như vàng và những kẽ hở [U-turn scheme loophole] để người nước ngoài có thể mua dầu Iran bằng đôla

năm 2015 kế hoạch hành động toàn diện chung [JCPOA - joint comprehensive plan of action] thương thảo giữa Iran và Mỹ mà trong đó việc được tái gia nhập mạng lưới SWIFT là củ cà rốt then chốt: tuy nhiên, chính phủ Trump rút, đàm phán thất bại - nền kinh tế Iran không hồi phục

một số ngân hàng châu Âu đã thành lập một hệ thống thay thế để thực hiện những giao dịch không-phải-đôla-Mỹ với Iran ngoài dầu khí: công cụ hỗ trợ trao đổi buôn bán [INSTEX - instrument in support of trade exchange] chủ yếu để mua dược phẩm, hạt dẻ cười [hồ trăn] và thảm

Chuẩn bị
năm 2014 dự báo kinh tế đã tiên đoán nếu SWIFT cắt bỏ Nga thì quốc gia sẽ thiệt hại ít nhất 5% GDP

đánh giá đã kết luận rằng thiếu một thay thế đúng lúc cho SWIFT đã khiến Iran dễ tổn thương hơn bình thường: tình huống có thể tránh được - cho nên hệ thống SPFS ngày nay hoạt động song song với SWIFT và đóng vai trò như một cách nhận SWIFT trong trường hợp việc cắt bỏ có xảy ra

năm 2018, 355 ngân hàng Nga đã kết nối với SPFS: hiện đã tăng thành hơn 400 - có một số ngân hàng nước ngoài như UniCredit và Deutsche

năm 2020 mạng lưới gửi 13 triệu tin nhắn: thường niên hoặc hằng ngày thì không rõ - và chiếm 20% thị phần nội địa Nga

chức sắc Nga tiếp tục sử dụng SPFS ra nước ngoài nhưng những ngân hàng nước ngoài áp dụng, ngoài Mỹ và Đức, thì ít - và vẫn có những hạn chế kỹ thuật: tin nhắn bị hạn chế 20 kilobyte và chỉ hoạt động trong giờ làm việc

lựa chọn thay thế vẫn non nớt và thiếu tính cạnh tranh nên việc loại bỏ khỏi SWIFT vẫn sẽ cắt Nga khỏi giao dịch quốc tế: gây tháo chạy vốn ra nước ngoài và bất ổn tiền tệ - chắc lại như Iran

mặt khác, Nga đã xây dựng một hệ thống chấp nhận thẻ tín dụng song song bên trong biên giới: Mir, nghĩa đen là 'thế giới', đã phát ra 73 triệu thẻ ngân hàng - chiếm 24% thị phần

Mir phát thẻ tiêu chuẩn cho cụ hưu trí, nhân viên công vụ và những quỹ công cộng khác: nhưng Mir không dễ được chấp nhận ở nước ngoài - đã có những thoả thuận đồng-thương-hiệu [co-brand] với UnionPay của Trung Quốc và JCB của Nhật Bản

Kết
hiệu ứng của việc SWIFT cắt bỏ Nga có thể được xoa dịu trong trung hạn

nhưng cắt khỏi SWIFT cũng không hẳn là biện pháp trừng phạt: nó chỉ khuyến khích người ta tìm giải pháp thay thế - chỉ tổ làm dấy lên lo lắng rằng hệ thống tài chính sẽ bị phi đôla hoá